Przez dziesięciolecia europejska kolej działała w oparciu o prosty, ale zamknięty model: państwowy monopolista zarządzał wszystkim – od torów, przez dworce, po rozkłady jazdy i lokomotywy. Ten układ dawał państwom pełną kontrolę, ale też hamował rozwój, innowacje i konkurencję. Wszystko zaczęło się zmieniać w latach 90., kiedy Komisja Europejska zaproponowała kierunek reform: rozdzielenie infrastruktury od przewozów i stopniowe otwieranie rynku dla nowych przewoźników.
transport kolejowy
Lubisz mój blog? Teraz możesz słuchać mnie w podcaście „Z Przedziału”
Jeżeli lubisz koleje oraz podcasty sprawdź stronę www.zprzedzialu.pl
Podcast, w którym pasja do kolei spotyka się z niezwykłymi historiami, fascynującymi podróżami i kulisami rozwoju transportu szynowego.
W kolejnych odcinkach odkryjesz:
🚂 Legendarne trasy i zapomniane linie kolejowe
🛤 Kulisy budowy i upadku wielkich projektów
⚠️ Dramatyczne katastrofy, które zmieniły historię transportu
🔍 Ciekawostki techniczne, społeczne i prawne dotyczące kolei
Prawo kolejowe a COVID19
W poprzednim newsletterze wspomniałem o tzw. tarczy antykryzysowej. Akurat dzisiaj pojawił się projekt ustawy o szczególnych instrumentach wsparcia w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2. Ta ustawa wprowadza zmiany, między innymi, w ustawie o transporcie kolejowym, ale także w ustawie z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID‑19.
Modele funkcjonowania zarządcy infrastruktury
W połowie stycznia 2020 r. do Sejmu trafił projekt zmian w ustawie o transporcie kolejowym. Zmiany dotyczą przewoźników kolejowych i zarządców, a zwłaszcza PKP PLK S.A. Wprowadzenie tych zmian ma na celu dostosowanie, a jest to przecież proces ciągły, przepisów krajowych do wymagań unijnych. Przypomnę tylko, że koncepcja utworzenia jednolitego europejskiego obszaru kolejowego jest cały czas rozwijana. W tym właśnie celu uchwalono i wdrożono dyrektywę 2012/34/UE w sprawie utworzenia jednolitego europejskiego obszaru kolejowego, a także uchwalono dyrektywy odnoszące się do interoperacyjności i bezpieczeństwa kolei. Kolejną dyrektywą, której znaczenie chciałem zasygnalizować, jest dyrektywa 2016/2370/UE zmieniająca dyrektywę 2012/34/UE w odniesieniu do otwarcia rynku krajowych kolejowych przewozów pasażerskich oraz zarządzania infrastrukturą kolejową.
Kilka słów o rozporządzeniu 2018/545
Niniejszy wpis jest istotny w szczególności dla przewoźników kolejowych oraz producentów taboru kolejowego, gdyż dotyczy rozporządzenia wykonawczego Komisji UE ustanawiającego uzgodnienia praktyczne na potrzeby procesu udzielania zezwoleń dla pojazdów kolejowych i zezwoleń dla typu pojazdu kolejowego zgodnie z dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/797.
Kary nakładane przez UTK
Część z moich czytelników wie, że aktualnie pracuję nad książką pt. Funkcjonowanie bocznic kolejowych. Obecnie książka jest w korekcie, po wprowadzeniu poprawek powinna trafić do druku. Zainteresowani jej kupnem mogą już składać zamówienia, wystarczy że prześlą mi maila. Więcej informacji na temat książki, spis treści i zamówienia znajdują się na stronie www.prawokolei.pl/ksiazka
Na czym polega udostępnianie infrastruktury kolejowej?
Ten wpis jest nawiązaniem do kilku wyroków sądów administracyjnych, które zapadły w kontekście zwolnienia z podatku od nieruchomości. Nowelizacja ustawy o transporcie kolejowym definiując na nowo pojęcie bocznicy kolejowej, przyznała jej atrybut infrastruktury kolejowej. Skoro jest to infrastruktura kolejowa, to może podlegać zwolnieniu z podatku od nieruchomości.
Stosowanie rozporządzenia w sprawie dostępu do obiektów infrastruktury usługowej
Z końcem listopada 2017 r. weszło w życie rozporządzenie 2017/2177 w sprawie dostępu do obiektów infrastruktury usługowej i usług związanych z koleją.
Celem tego rozporządzenia jest określenie, w miarę szczegółowo, zasad dostępu do OIU. Jest to bardzo istotne rozporządzenie, na które powinni zwrócić szczególną uwagę użytkownicy bocznicy zarządzający jednocześnie obiektami infrastruktury usługowej.
Jak to jest z infrastrukturą prywatną?
Już niedługo użytkownicy bocznic kolejowych będą musieli podjąć decyzję odnośnie statutu zarządzanej przez nich infrastruktury. Do 9 grudnia 2017 r. należy opracować statut sieci (nawet jeśli owa sieć składa się z jednego toru), wskazujący linie kolejowe, bocznice kolejowe oraz inne drogi kolejowe przez niego zarządzane, a także wskazujący, które z nich stanowią infrastrukturę nieczynną lub prywatną. Zarządca umieszcza w statucie sieci kolejowej również informację o elementach infrastruktury kolejowej wchodzących w skład linii kolejowej, które są zarządzane przez innego zarządcę.
Udostępnianie bocznic kolejowych
Koniec 2016 r. to bardzo ważny moment dla branży kolejowej. 30 grudnia wchodzi w życie (częściowo) największa zmiana ustawy o transporcie kolejowym licząc od dnia jej uchwalenia w 2003 r. Zmiana wynika z wdrożenia dyrektywy 2012/34/UE w sprawie utworzenia jednolitego obszaru kolejowego. W związku z tym warto jeszcze raz poruszyć ten temat i wspomnieć o najważniejszych zmianach, a także zastanowić się nad dalszymi krokami, jakie będą mogły podejmować firmy działające w sektorze kolejowym.